Otyłość w XXI wieku osiągnęła skalę epidemii w krajach rozwiniętych. Co drugi Europejczyk boryka się z problemem nadwagi bądź otyłości. Nadmierna masa ciała nie jest tylko problemem natury estetycznej. Otyłość jest chorobą-chorobą, którą należy leczyć, gdyż powikłania i konsekwencje nadmiaru kilogramów są zatrważające. Cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, nowotwory, dyslipidemie, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zawały, udary, stłuszczenie wątroby, problemy natury psychologicznej i społecznej to tylko niektóre z powikłań nieprawidłowych nawyków żywieniowych prowadzących do nadwagi i otyłości.

 

Prostym, aczkolwiek coraz rzadziej używanym w diagnostyce testem, określającym indeks masy ciała jest BMI, które można sprawdzić korzystając z kalkulatora BMI. W szybki sposób można sprawdzić czy masa ciała w stosunku do wzrostu mieści się w prawidłowym zakresie. Obecnie, do diagnozy nadwagi czy otyłości stosuje się analizę składu ciała i określenie zawartości tkanki tłuszczowej w organizmie.

 

Przyczyny nadwagi i otyłości

 

Powstawanie nadmiernej masy ciała jest problemem złożonym i wieloczynnikowym. Główną przyczyna są przewlekłe zaburzenia bilansu energetycznego organizmu. Spowodowane jest to nadkonsumpcją żywności, niewłaściwym jej doborem i przygotowaniem oraz małą aktywnością fizyczną. Powstaje wówczas nadwyżka przyjmowanej energii, a jej zapas odkłada się w postaci tkanki tłuszczowej.

Wzrost otyłości silnie związany jest z:

 

    • Niewłaściwym stylem życia (zajadanie stresu, spożywanie największej ilości pożywienia przez snem, brak uregulowania posiłków w ciągu dnia),
    • Wadliwym żywieniem (wysokoenergetyczna dieta, zbyt duże posiłki, korzystanie z potraw typu fast-food, obecność dużej ilości cukrów prostych w diecie),
    • Brakiem aktywności fizycznej (siedzący tryb życia),
    • Stosowaniem wielu wyniszczających organizm diet, długotrwałych głodówek, diet monotematycznych, które spowalniają znacznie przemianę materii i w rezultacie po zakończeniu takiej diety dochodzi do efektu jo-jo i trudności w spadku masy ciała przy stosowaniu kolejnych diet odchudzających.

 

Jak skutecznie i na stałe pozbyć się nadprogramowych kilogramów?

 

Borykając się z nadwagą lub otyłością, pewnie często zadajesz sobie te pytania:  Jak schudnąć? Jaką dietę zastosować? Co po diecie?

Od lat 30’ ubiegłego stulecia nastąpiła era odchudzania. Każde dziesięciolecie obfituje w coraz to nowsze i wymyślniejsze w założeniach diety. Jeden aspekt mają wspólny: gwarancja szybkiej utraty zbędnych kilogramów w krótkim czasie. Niestety wiele z tych „cudownych diet” okazuje się szkodliwych dla zdrowia lub po prostu po ich zastosowaniu czeka nas efekt jo-jo.

 

Czy istnieje zatem skuteczny i bezpieczny sposób na osiągnięcie wymarzonej sylwetki?

Jednoznaczna odpowiedz brzmi: TAK!

Aby pojąć walkę ze zbędnymi kilogramami musisz znać kilka ważnych informacji:

    1. Czynniki środowiskowe czyli ilość spożywanego pokarmu jego jakość, aktywność fizyczna w głównej mierze decydują o masie ciała. Czynniki genetyczne zazwyczaj dają tylko pewne predyspozycje np. kształt sylwetki, skłonności do nadmiernego gromadzenia tkanki tłuszczowej, aczkolwiek bez  czynników środowiskowych sprzyjających tyciu nadmierna masa ciała się nie rozwinie.
    2. Jeśli masz nadwagę lub chorujesz na otyłość od kilku lat lub nawet kilkunastu, błędem jest myślenie, że bezpiecznie schudnąć można w dwa tygodnie. Najlepszy jest powolny i systematyczny ubytek masy ciała w zakresie 0,5-1,5 max.2 kg/tydzień. Zapewni to stałą kontrolę masy ciała oraz długotrwały efekt diety. Redukcja nadprogramowych kilogramów musi być zaplanowana, należy określić możliwy do osiągnięcia, zindywidualizowany i określony w czasie ubytek masy ciała.
    3. Jedynym rekomendowanym sposobem walki z nadwagą oraz leczeniem otyłości jest stosowanie diety, indywidualnie dopasowanej pod względem energetycznym. Dieta powinna zapewnić zestaw wszystkich niezbędnych składników pokarmowych. W trakcie diety należy uczyć się zdrowych nawyków żywieniowych, tak aby po zakończeniu etapu odchudzania, poprzez zdrowe nawyki utrzymać osiągniętą masę ciała.
    4. Dieta nie jest tylko prawidłowym odżywianiem, ale stylem życia i zdrowymi nawykami żywieniowymi, które pielęgnujesz przez całe życie.
    5. Na diecie nie głodujesz! Nie musisz liczyć każdej spożytej kalorii! Jednakże przydatne jest określenie ile energii potrzebuje Twój organizm- ustali to wykwalifikowany dietetyk lub lekarz.
    6. Dieta jest dopasowana do stylu życia, uwzględnia preferencje żywieniowe – oczywiście te zdroworozsądkowe 😉
    7. Ubytek masy ciała może zmniejszyć potrzebę stosowania leków np. nadciśnieniowych czy obniżających stężenie cholesterolu (jeśli oczywiście są stosowane). Z tego względu podczas terapii odchudzającej należy kontaktować się z lekarzem, który zadecyduje o ewentualnych zmianach farmakoterapii.
    8. Leczenie alternatywne: nie ma wystarczających dowodów na to, że stosowanie suplementów diety czy homeopatii może skutecznie i na stałe zredukować masę ciała. Ponadto, stosowanie suplementów może okazać się niebezpieczne dla zdrowia, gdyż większość z nich nie jest przebadana pod względem klinicznym.

 

Proste wskazówki, które pomogą Ci w redukcji nadprogramowych kilogramów:

 

  1. Zacznij od uregulowania częstości spożywania posiłków, spożywaj 3 główne posiłki oraz 2 przekąski.
  2. Nie zapominaj o śniadaniu, za to zapomnij o jedzeniu tuż przed snem. Ostatni posiłek zaplanuj na ok 2-3 godziny przed wieczornym odpoczynkiem. Staraj się zawsze, aby była to lekka kolacja.
  3. Nie podjadaj między posiłkami.
  4. Unikaj spożywania posiłków przed tv, podczas pracy przy komputerze.
  5. Unikaj słodyczy, słonych przekąsek i dań typu fast-food.
  6. Wyklucz z diety słodzone, gazowane napoje.
  7. Zrezygnuj z biernego odpoczynku, idź na spacer, jedź do pracy na rowerze każdy dodatkowy wysiłek działa na Twoją korzyść. Wybierz taki, który odpowiada Twoim upodobaniom i któremu sprostasz.

 

Ruszaj się! Dodatkowe korzyści ze stosowania aktywności fizycznej:

 

    • zmniejszenie zawartości tkanki tłuszczowej w obrębie brzucha i utrzymanie lub zwiększenie beztłuszczowej masy ciała (masy mięśni),
    • zapobieganie spadkowi podstawowej przemiany materii, której spadek utrudnia odchudzanie,
    • korzyści zdrowotne: obniżenie ciśnienia tętniczego, poprawa tolerancji glukozy, zwiększenie wrażliwości na insulinę, spadek cholesterolu,
    • poprawienie wydolności fizycznej, zwiększenie tolerancji wysiłku,
    • łatwiejsze osiągnięcie wymarzonej masy ciała oraz kształtowanie sylwetki
    • ujędrnienie skóry,
    • poprawienie samopoczucia, samooceny, zwiększenie mobilizacji do stosowania zdrowych nawyków.

 

Jeśli nie możesz poradzić sobie z redukcją masy ciała lub nie masz motywacji do rozpoczęcia zdrowszego stylu życia- zapraszam do Poradni Dietetycznej, gdzie uzyskasz indywidualnie dopasowaną dietę oraz wsparcie motywacyjne.

 

mgr Monika Goździkowska

Dietetyk